Οι εταιρείες εξοικονόμησης ενέργειας -ή, πιο σωστά, εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών- συνιστούν έναν σχετικά καινούργιο αλλά πολλά υποσχόμενο κλάδο επιχειρηματικής δράσης, ο οποίος έρχεται να καλύψει μια διαρκώς εντεινόμενη ανάγκη για επιχειρήσεις και τελικούς καταναλωτές, που επιζητούν τρόπους για να μειώσουν τις ενεργειακές τους δαπάνες. Οι εταιρείες του είδους, με μια σειρά από παρεμβάσεις στο κτίριο, από την καλύτερη διαχείριση των καταναλώσεων για θέρμανση και ηλεκτρισμό μέχρι την αντικατάσταση παλαιών και ενεργοβόρων υποδομών (τζάμια, καυστήρες, κλιματιστικά, υπολογιστές κλπ) και από την τοποθέτηση θερμομόνωσης στην οροφή και τους τοίχους μέχρι την παροχή ηλεκτρονικών ενεργειακών υπηρεσιών, θα επιτυγχάνουν στους πελάτες τους εξοικονόμηση ενέργειας κατά 30%-40%, ετησίως.
Η καινοτομία τους ωστόσο έγκειται εν πολλοίς στο οικονομικό μοντέλο διαχείρισης των αναγκαίων αλλαγών: ενώ μέχρι σήμερα το κόστος για παρόμοιες παρεμβάσεις επιβάρυνε τον πελάτη, στο εξής τη σχετική δαπάνη την αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου η εταιρεία μέσω ενός δανείου, το οποίο θα συνάπτει με μία τράπεζα. Με τον τρόπο αυτή, η σχετική επένδυση αποπληρώνεται σταδιακά σε βάθος χρόνου, με αμοιβή ανάλογη της αξίας την οποία θα εξοικονομεί ο πελάτης από τη χρήση του κτιρίου, χωρίς εκείνος ουσιαστικά να χρειαστεί να βάλει το χέρι στην τσέπη.
ΑΠΟΣΒΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ
Έστω, για παράδειγμα, μια τετραώροφη πολυκατοικία στο κέντρο της Αθήνας, κατασκευής του 1970, που πληρώνει σήμερα για θέρμανση, ψύξη, φωτισμό και ζεστό νερό 23.000 ευρώ τον χρόνο. Αποφασίζεται από τη γενική συνέλευση των ιδιοκτητών να γίνει μια σειρά παρεμβάσεων για να μειωθεί ο ετήσιος λογαριασμός της. Συγκεκριμένα, αλλαγή λαμπτήρων και σωμάτων φωτισμού, αλλαγή κλιματιστικών, υποκατάσταση του πετρελαίου με φυσικό αέριο και τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα. Αν έπειτα από αυτές τις αλλαγές το κτίριο καταφέρει να μειώσει τις δαπάνες του στα 13.000 ευρώ, τότε τα 10.000 ευρώ της διαφοράς θα τα καρπωθεί η εταιρεία ενεργειακών υπηρεσιών για να αποπληρώσει τους τόκους του δανείου που έχει συνάψει για το σκοπό αυτό. Δεδομένου ότι η επένδυση στο κτίριο -συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής για την εταιρεία-πάροχο- ανήλθαν συνολικά στα 53.000 ευρώ, η τελευταία θα εισπράττει τα 10.000 ευρώ για περίπου πέντε χρόνια, μέχρι να αποπληρωθούν πλήρως οι δαπάνες στις οποίες προχώρησε.
ΟΦΕΛΗ ΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Αντίστοιχα είναι τα οφέλη, που μπορεί να αποκομίσει μια βιομηχανία ή επιχείρηση εν γένει. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα γνωστής βιομηχανίας τροφίμων, που παράγει μεγάλες ποσότητες ζωικών αποβλήτων, η διοίκησή της οποίας σκέφτηκε να αξιοποιήσει το μοντέλο για την κατασκευή μονάδας συμπαραγωγής θερμότητας ηλεκτρικού ρεύματος από βιοαέριο, το οποίο εν συνεχεία θα πουλά στη ΔΕΗ. Τα 324.000 ευρώ, που θα εισπράττει η βιομηχανία ετησίως, θα τα διαθέτει στην εταιρεία ενεργειακών υπηρεσιών για την αποπληρωμή του δανείου και την αμοιβή της, με εκτιμώμενη απόσβεση της επένδυσης εντός μιας πενταετίας. Από εκεί και πέρα τα 324.000 ευρώ θα είναι για την εν λόγω βιομηχανία καθαρό ετήσιο κέρδος.
Τα παραπάνω εισάγουν στη χώρα μας έναν νέο θεσμό, αυτό των ΕΕΥ (εταιρειών ενεργειακών υπηρεσιών), ή ESCO (energy service companies), όπως είναι γνωστές οι αντίστοιχες εταιρείες στο εξωτερικό, όπου εφαρμόζεται εδώ και χρόνια το παραπάνω μοντέλο. Το σχετικό νομοθέτημα, πρόκειται σύντομα να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και εκτιμάται ότι θα είναι από τα πρώτα που θα ψηφισθούν μέσα στην άνοιξη. «Βέβαια για να ανοίξει αυτή η αγορά θα πρέπει η εξοικονόμηση ενέργειας μέσω ενεργειακών παρεμβάσεων στα κτίρια να καταστεί υποχρεωτική, κάτι που θα συμβεί μόνο εφόσον θεσμοθετηθεί το περιβόητο ΣΕΕ (σώμα ενεργειακών επιθεωρητών), αποτελούμενο από πιστοποιημένους μηχανικούς», σημειώνει ο κ. Γιώργος Καμάρας, επικεφαλής της εταιρείας Helesco, η οποία παρέχει τέτοιες υπηρεσίες.
Το ΣΕΕ, θα επιθεωρεί -έναντι ενός συγκεκριμένου ποσού- τα κτίρια και εν συνεχεία θα τα κατατάσσει σε κλάσεις (με τρόπο αντίστοιχο με αυτόν που ισχύει για τις λευκές ηλεκτρικές συσκευές), αναλόγως της ενέργειας που εξοικονομούν. Ο σχετικός κανονισμός (ΚΕΝΑΚ, κανονισμός ενεργειακής απόδοσης κτιρίων), μετά την ολοκλήρωση πρόσφατα της δημόσιας διαβούλευσής του, πρόκειται σύντομα να οριστικοποιηθεί. Αμέσως μετά αναμένεται να εκδοθεί η κοινή υπουργική απόφαση, η οποία -μαζί με την παράλληλη έκδοση του προεδρικού διατάγματος για τη σύσταση του ΣΕΕ- θα επιτρέψει να ξεκινήσουν άμεσα -ενδεχομένως μέσα στον Απρίλιο- οι πρώτες επιθεωρήσεις στα κτίρια. Στην ουσία, ο ΚΕΝΑΚ, οι επιθεωρητές και οι ESCO αποτελούν τμήμα του ίδιου εγχειρήματος, δηλαδή να επιτευχθεί επιτέλους στην Ελλάδα εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα, ο οποίος είναι ο πιο σπάταλος και ρυπογόνος σε όλη σχεδόν την Ευρώπη.
Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ
Το νέο αυτό σύστημα αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά τις επεμβάσεις μικρής και μεγάλης κλίμακας σε κτίρια, αφού το κόστος δεν θα το αναλαμβάνουν οι ιδιοκτήτες, αλλά οι εξειδικευμένες εταιρείες. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι κάποιος θα έχει κίνητρα για να τοποθετήσει στο κτίριο, που κατασκευάζει ή ήδη διαθέτει, ενεργειακά υλικά και συστήματα ελέγχου, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση -λόγω του υψηλότερου κόστους σε σύγκριση με τα συμβατικά υλικά- θα απέφευγε να χρησιμοποιήσει, όπως, για παράδειγμα, το γνωστό ως BMS (building management system), που εξασφαλίζει αυτόματα την διακοπή φωτισμού και θέρμανσης όταν δεν υπάρχει κίνηση στον χώρο. Αυτό τουλάχιστον έχει δείξει η εμπειρία σε πλήθος χωρών, όπου εφαρμόζεται ήδη ο θεσμός, δηλαδή σε Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Σουηδία, Πορτογαλία, Ελβετία, Ολλανδία κά. Σε πολλές από αυτές μάλιστα, οι κύριοι παίκτες στον τομέα παροχής ενεργειακών υπηρεσιών είναι θυγατρικές μεγάλων τραπεζών, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να δανείζονται με προνομιακό επιτόκιο για να χρηματοδοτούν παρόμοια έργα. Σε άλλες περιπτώσεις οι ίδιοι οι πάροχοι ενέργειας -δηλαδή οργανισμοί όπως η ΔΕΗ- δραστηριοποιούνται στον τομέα των ενεργειακών υπηρεσιών, αφού διαθέτουν τόσο την τεχνογνωσία όσο και τρόπο είσπραξης του κόστους επένδυσης, μέσω των λογαριασμών του ρεύματος (και στα καθ' ημάς, η ΔΕΗ είχε εξετάσει παλαιότερα το θέμα, χωρίς ωστόσο να καταλήξει σε κάποια απόφαση).
Ενδιαφέρον πάντως για να δραστηριοποιηθούν στον χώρο της παροχής ενεργειακών υπηρεσιών έχουν εκδηλώσει τόσο ελληνικές όσο και ξένες εταιρείες, οι οποίες σκοπεύουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους όχι μόνο στον τομέα της κατοικίας αλλά και στους τομείς του τουρισμού, της υγείας, του εμπορίου και της βιομηχανίας. Ειδικά σε αυτούς τους τελευταίους κλάδους, εμφανίζονται και τα μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους, αφού πρόκειται για μεγάλες επενδύσεις, τις οποίες οι τράπεζες δέχονται να χρηματοδοτήσουν με μεγαλύτερη ευκολία.
ΤΟ WHO-IS-WHO ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ
ΑΙΘΗΡ Εφαρμογές ΕΠΕ
Πρόκειται για μια ελληνική εταιρεία, η οποία παρέχει καθετοποιημένες λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ παράλληλα αντιπροσωπεύει στη χώρα μας και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων την εταιρεία EnergyICT, μια από τις πρωτοπόρους ανά την υφήλιο στα συστήματα διαχείρισης ενέργειας. Το σύστημα της EnergyICT αποτελείται από μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι τοποθετούνται στις κύριες καταναλώσεις του κτιρίου, όπως ο φωτισμός, η θέρμανση και ο κλιματισμός, ο εξαερισμός, οι ανελκυστήρες και ο εξοπλισμός του κτιρίου. Οι μετρητές αυτοί στέλνουν ενσύρματα ή ασύρματα τις μετρήσεις τους σε ένα καταγραφικό τύπου WebRTU, το οποίο συλλέγει και αποθηκεύει τα στοιχεία. Στη συνέχεια οι ημερήσιες μετρήσεις στέλνονται μέσω διαδικτύου ή GPRS στον κεντρικό server της EnergyICT. Ο χρήστης έχει πρόσβαση, μέσω του προσωπικού του υπολογιστή και σε περιβάλλον web, στα ενεργειακά δεδομένα που έχουν καταγραφεί, με δυνατότητα θέασης των σχετικών αποτελεσμάτων και αναφορών υπό τη μορφή πινάκων, διαγραμμάτων κλπ, ανάλογα με τις απαιτήσεις του. Επιπλέον, το σύστημα προβλέπει την παροχή έκτακτων ειδοποιήσεων όταν κάποια κατανάλωση ξεπεράσει ένα προκαθορισμένο όριο. Τέλος, η εφαρμογή δίνει την δυνατότητα σύγκρισης μετρήσεων μεταξύ φορτίων, επιβεβαίωσης του ενεργειακού (και οικονομικού) οφέλους όταν εφαρμοστεί κάποιο μέτρο εξοικονόμησης ενέργειας, δημιουργίας ιστορικής βάσης δεδομένων καθώς και πρόβλεψη μελλοντικών καταναλώσεων, σύμφωνα με τα ήδη αποθηκευμένα δεδομένα και με βάση αλγορίθμους, που μπορούν να διαμορφωθούν από το χρήστη. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοιο σύστημα εφαρμόζεται ήδη από την ΑΙΘΗΡ σε κάποια από τα καταστήματα της αλυσίδας supermarket Σκλαβενίτης, υλοποίηση που είχε ως στόχο αφενός την πρόληψη της σπατάλης και του υψηλού ενεργειακού κόστους, και αφετέρου την ανάπτυξη του περιβαλλοντικού προφίλ της εταιρείας.
COFELY Hellas AE
Σημαντική ανάπτυξη του κλάδου προβλέπει τα επόμενα χρόνια ο κ. Στέλιος Στηπίδης, εκπρόσωπος της COFELY Hellas AE, η οποία είναι θυγατρική της γαλλικής COFELY GDF Suez (πρώην ΑΧΙΜΑ Services) στην Ελλάδα. Η εταιρεία έχει στην ευθύνη της σημαντικές εγκαταστάσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όπως τον διεθνή αερολιμένα Αθηνών "Ελ. Βενιζέλος", το υπουργείο Οικονομικών (Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων), το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, τα Ελληνικά Ναυπηγεία, την ΕΕΔΕ κά. Με ένα δυναμικό 67.000 υπαλλήλων σε όλη την Ευρώπη, η COFELY δραστηριοποιείται στη μακροχρόνια διαχείριση τεχνικών εγκαταστάσεων, την ενεργειακή διαχείριση και τη διαχείριση βοηθητικών υπηρεσιών (facility management). Ένα έργο που διεκδικεί η εταιρεία, συμμετέχοντας στο σχετικό διαγωνισμό, αφορά στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κεντρικού κτιρίου του αερολιμένα στα Σπάτα (150.000 τ.μ.). Ένας άλλος διαγωνισμός στον οποίο συμμετέχει, αφορά στο φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 8 MW και κόστους 40 εκ. ευρώ (το μεγαλύτερο στην Ελλάδα και από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη), που θέλει να κατασκευάσει ο διεθνής αερολιμένας σε χώρο του. Στο διαγωνισμό αυτό, η εταιρεία κατέβηκε από κοινού με μια άλλη εταιρεία του ίδιου ομίλου, την Ιneo (θα αναλάβει την κατασκευή), ενώ η COFELY θα έχει τη λειτουργία, συντήρηση και εγγυημένη απόδοση του συστήματος μέχρι το 2026, ώστε να τροφοδοτεί με ρεύμα το αεροδρόμιο. Η COFELY πανευρωπαϊκά έχει πάνω από 3.000 πελάτες σε αεροδρόμια, κτιριακά συγκροτήματα, νοσοκομεία, βιομηχανίες, χώρους άθλησης, εμπορικά κέντρα, τράπεζες και logistics.
HELESCO
Η Helesco παρουσιάστηκε επισήμως στην ελληνική αγορά τον Ιούνιο του 2008, αποτελώντας την πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής ολοκληρωμένων ενεργειακών υπηρεσιών στη χώρα μας. Κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης που είχαν παραχωρήσει οι εκπρόσωποί της ήταν «ενέργεια, όση χρειάζεται- όπου χρειάζεται», ενώ ο στόχος που τέθηκε ευθύς εξ αρχής ήταν η συνεχής προσπάθεια της εταιρείας για να βοηθήσει τις ελληνικές επιχειρήσεις -του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα- να κατανοήσουν τα οφέλη της εξοικονόμησης ενέργειας. Έκτοτε έχει περάσει ενάμισι χρόνος, αλλά ακόμη η αγορά των υπηρεσιών αυτών δεν έχει ξεκινήσει να λειτουργεί, γιατί απουσιάζει το θεσμικό πλαίσιο. «Στην περίπτωση μιας βιομηχανίας, θα υπογράφουμε μαζί της σύμβαση για την αποπληρωμή της επένδυσης. Ανάλογες εγγυήσεις ότι θα εισπράξουμε πίσω τα χρήματα για την αποπληρωμή της τράπεζας πρέπει να έχουμε και στην περίπτωση του οικιακού τομέα, διαδικασία που δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί» σημειώνει ο κ. Γιώργος Καμάρας, ο οποίος προβλέπει ότι, εφόσον επιλυθεί αυτή η εκκρεμότητα, και παράλληλα οι τράπεζες γίνουν λιγότερο διστακτικές στη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων για νοικοκυριά, θα σημειωθεί μεγάλη ανάπτυξη του κλάδου στην Ελλάδα.
INTELEN GROUP
Το Intelen Group ιδρύθηκε το 2006 από μία ομάδα διδακτόρων μηχανικών του ΕΜΠ, με επικεφαλής τον κ. Βασίλη Νικολόπουλο. Αντικείμενό του είναι να δημιουργεί προχωρημένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διαχείρισης ενεργειακών πόρων και υπηρεσίες έξυπνης διαχείρισης ενεργειακής γνώσης, οι οποίες μπορούν να εξυπηρετήσουν οποιαδήποτε ανάγκη ηλεκτρονικής διαχείρισης της ενέργειας και παροχής προσωποποιημένης ηλεκτρονικής ενεργειακής υπηρεσίας.
Για παράδειγμα, σε συνεργασία με τον Δήμο Ζωγράφου και στο πλαίσιο της συμφωνίας διετούς στρατηγικής ανάπτυξης "Έξυπνη ενέργεια 2009 - 2011", εγκατέστησε στο κτίριο του δημαρχείου το πρώτο ενεργειακό πληροφοριακό σύστημα ευφυούς ενεργειακής διαχείρισης στην Ελλάδα. Μετά από περίπου 3,5 μήνες λειτουργίας του, μπορεί κάποιος να γνωρίζει και να προβλέψει με αρκετά καλή προσέγγιση τι είναι εφικτό και πόσο θα κοστίσει η κάθε παρεμβατική ενέργεια ή αλλαγή στην ενεργειακή πολιτική, πριν πραγματοποιηθούν οι αλλαγές αυτές. Με το live monitoring της διαδικασίας μπορεί να ελεγχθεί κατά πόσο οι πραγματοποιηθείσες αλλαγές στη στρατηγική ορθολογικής χρήσης και εξοικονόμησης ενέργειας έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα (ενεργειακό balanced scorecard). Στην περίπτωση που υπάρχει απόκλιση από αυτά, μπορεί να εντοπιστεί η πηγή του προβλήματος και να προταθούν νέες παρεμβατικές ενέργειες, ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα (KPIs dashboard).
Να σημειωθεί ότι η εταιρεία πρόσφατα λάνσαρε το Plugme Network (www.plugme.eu), το πρώτο αμφίδρομο ενεργειακό portal ενημέρωσης, πληροφόρησης και παροχής έξυπνων ηλεκτρονικών ενεργειακών υπηρεσιών, το οποίο αναμένεται να βοηθήσει σημαντικά στην νέα μεθοδολογία παροχής ηλεκτρονικών ενεργειακών υπηρεσιών, μέσω διαδικτύου. Βάση του είναι η έξυπνη μέτρηση της ενέργειας και λοιπών ενεργειακών πόρων, μέσω ειδικού τηλε-μετρητικού AMR συστήματος, το οποίο μετράει κατανάλωση μέσω ADSL ή Wi-Fi ή PLC τεχνολογία. end
Δημοσιεύθηκε στο InStore τεύχος 54 (12/2009)
